سپنته آرممئیتی که چهارمین امشاسپند در دین زرتشت است که در پهلوی سپندارمذ گفته شده است که به معنی فروتنی است و از طرفی چون این امشاسپند سومین امشاسپند بانو است و به دلیل مقام بزرگی که زن در کیش زرتشت دارد این روز به نام و مخصوص زنان بوده است.

اسفندارمذ ایزد موکل بر زمین و ایزد حامی و نگهبان زنان پارسا و درستکار بوده است به همین مناسبت در پنجم اسفند ماه را

سپندارمذگان نام نهادند و البته به علت چرخش تقویم ، این روز در 29 بهمن افتاده است ...

قبل از هخامنشین برای هر ماه که مقارن با آن روز خاص انجام میشد نامی می نهادند و چون در ایران باستان زنان ایران قدرت وسلطنت شهرها و کشور ایشان را داشتند و مدیریت سیاسی دولت به عهده زنان بود ( بعد ها که به دلایلی  که مشخص نیست دولت را به مردان واگذار کردند و حکومت در گردش مردان افتاد ) و به پاس زنان روز مهر را که در اسفند بود را برای سپاسگذاری از زنان قرار دادند  و در این روز مردان در اطاعت زنان قرار میگرفتند و و یک روز حکومت را به آنان واگذار میکردند و از مادران و زنان و دختران سپاسگذاری میکردند و به آنان هدایایی میدادند ...

باز هم یکی دیگر از جشنهای ایرانمان فرا میرسد، بدون اینکه شاهد جشنی باشیم و صد افسوس که حتی نام بسیاری از این جشنها برای ما نا آشنا بنظر می آید...

نیاکان ما در پنجم اسفند ماه (29 بهمن در تقویم امروز ما) جشنی بنام جشن اسفندگان بر پا می کردند که غربیها به تقلید از آن  ولنتاین بر پا می کنند و من ایرانی نام ولنتاین را خوب می دانم اما نام سپنته آرمیتی را بار اول است که می شنوم ؛ من ایرانی مهرگان را نمیشناسم ولی عربها با دیدن شکوه جشن مهرگان که توسط  نیاکانمان برپا میشده آن را همه ساله با نام مهرجان بر پا میکنند ...

اما قبل از اینکه درباره جشن اسفندگان سخن بگویم کمی در مورد گاهشماری ایرانی می گویم

در گاهشماری ایران باستان، تمام ماههای سال سی روز بودند و مانند گاهشماری امروز ما ماه 31 روزه یا ماه 29 روزه نداشته ایم و همچنین  هر روزی  برای خود نامی داشته...

1- اورمزد (نام خدا)

2- وهمن (اندیشه نیک،  نام اولین امشاسپند*)

3- اردیبهشت (راستی و پاکی، نام دومین امشاسپند)

4- شهریور (شهریاری، نام سومین امشاسپند)

5- سپندارمذ (فروتنی، نام چهارمین امشاسپند)

6- خورداد (رسایی و کمال، نام پنجمین امشاسپند)

7- امرداد (جاودانه و بی مرگ، نام ششمین امشاسپند)

8- دی به آذر

9- آذر

10- آبان

11- خور(خیر)

12- ماه

13- تیر (ایزد باران)

14- گوش

15- دی به مهر

16- مهر

17- سروش(پیام آور نیکیهاست، مثل جبرئیل برای مسلمانها)

18- رشن (ایزدیست که شما را در گذشتن از پل چینود یا پل صراط ، یاری می کند)

19- فروردین

20- ورهرام

21- رام

22- باد

23- دی به دین

24- دین

25- ارد

26- اشتاد

27- آسمان

28- زامیاد

29- مانتره سپند

30- انارام

همانطور که می بینید نام بعضی از روزها با نام ماهها شبیه است.

ایرانیان هر گاه نام روز با نام ماه یکسان میشد، آن روز را جشن میگرفتند ، بنابراین  در هر ماه یک جشن داشتند، مثلا نام روز سوم هر ماه اردیبهشت است. بنابراین، روز سوم از ماه اردیبهشت جشنی بر پا می کردند ...

جشن اسفندگان نیز یکی از جشنهای سالیانه ایرانیان بوده ، روز پنجم از هر ماه بنام سپندارمذ نامگذاری شده و روز پنجم اسفند ماه را جشن اسفندگان بر پا میکردند...

در گاهنامه امروز ما چون 6 ماه اول سال 31 روز است، جشن اسفندگان 6 روز جلو تر آمده  ودر 29 بهمن ماه برگزار میشود.

اما هر کدام از این جشنها، دلیل و فلسفه خاصی داشته و تنها بدلیل یکی شدن نام روز و ماه نبوده، اسفند یا سپپنته آرمیتی از امشاسپنداد مادینه است و نماد زمین است و از ویژگیهای آن : باروری، زایش، پروراندن، مهرورزی و عشق است.

ویژگیهای این امشاسپند مادینه، نماد مادر است و جشن اسفندگان ، جشن سپاس از مادران و جشن مهرورزی و عشق ورزی است.

بیایید آیین ایرانی و شور و شادی را به میهن اهوراییمان بازگردانیم.

*امشاسپندان : فروزه ها و جلوه های وجود خداوند هستند، که نامشان در متن آورده شده.